David Lynch: ένα βιογραφικό σημείωμα

lynch4.jpg
Ο David Lynch (Ντέιβιντ Λιντς) γεννήθηκε το 1946 στην πολιτεία Μοντάνα των ΗΠΑ και ο πατέρας του ήταν ένας επιστήμονας που εργαζόταν στον τόμεα της έρευνας. Σπούδασε σε διάφορα αμερικανικά Πανεπιστήμια με ειδίκευση στο χώρο των Καλών Τεχνών.
Ενώ ήταν ακόμα φοιτητής, σκηνοθέτησε τις ταινίες μικρού μήκους Six Men Getting Sick και The Alphabet αλλά παράλληλα ασχολούνταν και με την ζωγραφική- ασχολία που συνεχίζει μέχρι και σήμερα. Γρήγορα επικεντρώθηκε στον κινηματογράφο και γράφτηκε στο American Film Institutes's Center for Advanced Film Studies στο Los Angeles, όπου γύρισε τη μικρού μήκους The Grandmother. Το 1970 λόγω της εντύπωσης που προκάλεσαν οι μικρού μήκους ταινίες του The Alphabet (1968) και ειδικότερα το The Grandmother (1970), ένα παραμύθι για ένα αγόρι που επινοεί μια γιαγιά , ο David Lynch προσλήφθηκε στο American Film Institute του Los Angeles.
Η πρώτη του μεγάλου μήκους ήταν το Eraserhead, τα γυρίσματα του οποίου κράτησαν 4 χρόνια (1972-1976). Η ταινία γυριζόταν τα βράδια αφού την ημέρα ο Lynch εργαζόταν για τα προς το ζην διανέμοπντας εφημερίδες. Η ταινία είναι ένας κινηματογραφικός εφιάλτης και σ' αυτήν ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί μαι σειρά απο τεχνικές που αργότερα θα χαρακτηρίσουν το ύφος του. Το Eraserhead έγινε επιτυχία ως μια cult ταινία στο κύκλωμα των μεταμεσονύκτιων προβολών, καθώς προβαλλόταν συνεχώς για πάνω απο ένα χρόνο. Επίσης αυτή η ταινία τράβηξε το ενδιαφέρον του γνωστού κωμικού Mel Brooks, ο οποίος τον προσέλαβε για να κινηματογραφήσει το The Elephant Man/ Ο Άνθρωπος Ελέφαντας (1980) , ταινία που χάρισε στον Lynch την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερου Σκηνοθέτη. Οι συνλοικές υποψηφιότητες για Οσκαρ ήταν 8 καθιερώνοντας έκτσι με τον πιο δυναμικό τρόπο τον David Lynch σε κοινό και κριτικούς. Η ασπρόμαυρη αυτή ταινία αφηγείται την ιστόρια ενός φριχτά παραμορφομένου ανθρώπου και διαδραματίζεται στη Μεγάλη Βρετανία τη βικτωριανή εποχή.
lynch3.jpgΑπορρίπτωντας την πρόταση για να σκηνοθετήσει το τρίτο επεισόδιο της σειράς Star Wars, ο Lynch θα σκηνοθετήσει , το Dune (1984). Βασισμένο στο ομώνυμο επικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του Frank Herbert και σε παραγωγή του γνωστού παραγωγό Dino De Laurentis, η ταινία υπήρξε μια μεγάλη αποτυχία. Ο Lynch είχε παράπονα απο τις επεμβάσεις του παραγωγού στο τελικό αποτέλεσμα και κυρίως στο δραστικό περiορίσμο της διάρκειας της ταινίας.
Ο Lynch δεν κάμφθηκε απο την αποτυχία και το 1986 σκηνοθέτησε το Blue Velvet/ Μπλε Βελούδο. Η ταινία, η οποία θεωρείται μια απο τις καλύτερες του σκηνοθέτη, προτάθηκε για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και ο ίδιος ο Lynch για Όσκαρ Καλύτερου Σκηνοθέτη, ενώ πολλοί την θεωρούν ως ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα της τέχνης του. Σ' αυτήν πρωταγωνιστούν οι Isabella Rossellini και Dennis Hopper και η αφήγηση της που διαδραματίζεται με φόντο μια μικρή επαρχιακή πόλη. Η ταινία χαραρακτηρίζεται απο μια ονειρική υφή, σουρεαλιστικές επιρρόες και μια σκηνοθεσία που εμμένει στους απόκοσμους ήχους, τις σκιές, τα έντονα χρώματα .
Η ταινία Ατίθαση Καρδιά/ Wild at Heart (1990), με Nicolas Cage και την Laura Dern, είναι μια παράξενη ταινία δρόμου και βραβεύτηκε με Χρυσό Φοίνικα (Palme d’Or) στις Cannes.
Το 1990 όμως ήταν το αποκορύφωμα για την φήμη του αφού διακρίθηκε και στο χώρο της τηλεόρασης με τη σειρά Twin Peaks, την οποία έκανε αργότερα και ταινία (Twin Peaks Fire Walk with Me/ Ο Ύποπτος Κόσμος του Τουίν Πικς, 1992). Η αφήγηση επικεντρωνόταν σε μια αστυνομική έρευνα γύρω απο ένα ανεξιχνίαστο έγκλημα σε ένα μικρό χωριό. Η τηλεοπτική σειρά έφερε ένα άλλο αέρα στην αποπνικτική ατμόσφαιρα της τηλεόρασης και γρήγορα απέκτησε φανατικούς οπαδούς.
Μετά από αυτή την επιτυχία ακολούθησαν οι ταινίες Η ταινία Lost Highway/ Χαμένη Λεωφόρος (1997) κινείται στο ίδιο ονειρικό κλίμα όπως και οι υπόλοιπες ταινίες. Μια ταινία πολύ μακρυά απο το ύφους του -αληθινή έκπληξη- είναι The Straight Story (1998) που κέρδισε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Κινηματογράφου. Σ' αυτην ο κεντρικός ήρωας είναι ένας ηλικιωμένος που αποφασίζει να ξεκινήσει ένα περιπετειώδες ταξίδι. Η επόμενη ταινία του έχει το όνομα ενός δρόμου στο Los Angeles το Mulholland Drive (2001) και έχει ως κεντρικές ηρωίδες δύο νεαρές γυναίκες. Γι' αυτήν την ταινία βραβεύτηκε με το βραβείο σκηνοθεσίας στις Κάννες ενώ ήταν υποψήφιος και για ένα βραβείο Όσκαρ .
Η ταινία με τον τίτλο INLAND EMPIRE (2006) (με τα κεφαλαία όπως επιμένει να γράφεται από τον David Lynch), είναι μια σουρεαλιστική πειραματική ταινία, η πρώτη του σκηνοθέτη σε ψηφιακό format. Για να τη γυρίσει χρειάστηκε δύομιση χρόνια και σ' αυτήν πρωταγωνιστούν οι γνωστοί απο προηγούμενες ταινίες Laura Dern, Justin Theroux, Harry Dean Stanton, Laura Harring, αλλά και οι Jeremy Irons, Diane Ladd, Nastassja Kinski, William H. Macy. Όταν ρωτήθηκε για την ταινία ο Lynch δήλωσε ότι είναι μια ταινία "για μια γυναίκα που αντιμετωπίζει προβλήματα, είναι απλώς ένα μυστήριο " .
Εκτός από την ιδιότητα του ως σκηνοθέτης, ο David Lynch έχει κατά καιρούς υπάρξει και ηθοποιός, ενώ παράλληλα ασχολείται με τον σχεδιασμό και τη ζωγραφική.