της Lila Pinell
(κριτική: Καλλιόπη Πουτούρογλου)
Μια κινούμενη βόμβα είναι η Shana, ένας οδοστρωτήρας που σαρώνει τα πάντα στο διάβα της. Φίλες, φίλους, το εβραϊκό της σόι και κυρίως τη μητέρα της με την οποία η σχέση είναι σκέτη καταστροφή. Το πληθωρικό κορίτσι με την εκρηκτική ενέργεια και την έντονη εμφάνιση έχει κότσια, θράσος και αναίδεια, όχι όμως όταν πρόκειται να αντιμετωπίσει τον χειριστικό και κακοποιητικό σύντροφό της, έναν διακινητή ναρκωτικών που μπαινοβγαίνει στη φυλακή. Όταν οι ταλαιπωρίες, οι απειλές και οι απανωτές δοκιμασίες –σαν άλλες πληγές του Φαραώ – πλήττουν επικίνδυνα την καθημερινότητά της, ένα φανταχτερό δαχτυλίδι, κληρονομιά της γιαγιάς από το Μαρόκο, γίνεται πολύτιμο φυλαχτό για την νεαρή ηρωίδα. Θα μπορέσει όμως ένα οικογενειακό κειμήλιο να την προστατέψει από την κακή τύχη ή πρέπει να πάρει ριζικά μέτρα για να αποτινάξει το κακό;
Γεμάτη με την ακατάσχετη ορμή της κεντρικής της ηρωίδας, η πρώτη -στην ουσία- μεγάλου μήκους ταινία της Lila Pinell διαπνέεται από ένα αντισυμβατικό χιούμορ και μια ειλικρίνεια σχεδόν τρομακτική. Ακολουθώντας την Eva Huault, όπως κάνει τα τελευταία χρόνια από τότε που την γνώρισε έφηβη σε μια παιδική κατασκήνωση στο πρώτο της ντοκιμαντέρ (2007) και εμβαθύνοντας σε έναν χαρακτήρα που είχε δημιουργήσει για την μικρού μήκους της Le Royal David (2021), η Pinell συνεχίζει να εμπνέεται από το πάθος και το ταμπεραμέντο μιας νεαρής πλέον γυναίκας, που ζει στο Παρίσι, κουβαλάει σίγουρα την αραβοεβραϊκή της ταυτότητα, αλλά η persona της είναι κάτι πιο σύγχρονο, σύνθετο και δυναμικό. Πάνω στον αεικίνητο χαρακτήρα της Huault η Pinell επινοεί αυτή τη φορά ένα ευφάνταστο σενάριο μυθοπλασίας, που παίζει με τα είδη και τους κινηματογραφικούς κώδικες, για να δημιουργήσει μια ταινία χαμηλού κόστους, γυρισμένη σε φιλμ 16 mm και πλαισιωμένη κυρίως από ερασιτέχνες αλλά και επαγγελματίες ηθοποιούς.
Δύο είναι οι άξονες γύρω από τους οποίου κινείται η ταινία. Ο πρώτος είναι η προβληματική σχέση με τη μητέρα, ο δεύτερος η τοξική σχέση με τον σύντροφο. Μια μητέρα που την εγκατέλειψε έφηβη για έναν άντρα, ένας σύντροφος βίαιος που την χρησιμοποιεί. Η Pinell κινηματογραφεί άκρως ρεαλιστικά την Shana και το οικείο περιβάλλον της. Υπάρχει μια έντονη αίσθηση αυθεντικότητας από την εναρκτήρια ήδη σκηνή, ένα ομαδικό παιχνίδι σε φιλικό σπίτι που καταλήγει σε μία απίστευτη έκρηξη θυμού με την ηρωίδα μαινόμενη να αποχωρεί. Λίγο αργότερα στην επίσημη οικογενειακή μάζωξη του Σέντερ, του πρώτου εορταστικού δείπνου του εβραϊκού Πάσχα, η Shana δε διστάζει να επιτεθεί στη μητέρα της με τον πιο προσβλητικό τρόπο, ενώ οι προκλήσεις και οι υβριστικές ανταλλαγές συνεχίζουν να εκτοξεύονται εκατέρωθεν, μέσα σε ένα θρησκευτικό περιβάλλον για το οποίο η ηρωίδα επιδεικτικά αδιαφορεί, ενώ δεν κρύβει και τις φιλοπαλαιστινιακές της απόψεις. Μόνο στην προσωπική της ζωή η μαχητικότητα φαίνεται να υποχωρεί. Η ταινία αποκαλύπτει σταδιακά την πηγή τόσο της εκρηκτικής συμπεριφοράς όσο και της συναισθηματικής αστάθειας και ευαλωτότητας που ακολουθεί την ηρωίδα σε κάθε της βήμα.
Αντλώντας έμπνευση από μια σκληρή πραγματικότητα (μητρική εγκατάλειψη, εγκληματικότητα, κακοποίηση γυναικών, οικονομική ανασφάλεια) ό,τι ξεχωρίζει το πρώτο προσωπικό μυθοπλαστικό εγχείρημα της Pinell είναι ο παιγνιώδης τρόπος με τον οποίο η γαλλίδα δημιουργός διαπραγματεύεται τη βαριά θεματική της. Πλάι στους μηχανισμούς ελέγχου και την «αιχμαλωσία» από την οποία η Shana προσπαθεί απεγνωσμένα να απαγκιστρωθεί για να ζήσει μια φυσιολογική ζωή, εμφανίζονται με τον πιο κωμικό και αναπάντεχο τρόπο τα πιο σουρεάλ στοιχεία: το βιβλικό (η επαναλαμβανόμενη εικονογραφημένη αναφορά στις πληγές του Φαραώ, κατάλοιπο της παιδικής ηλικίας) και το μαγικό (ένα κληρονομημένο δαχτυλίδι που περνάει περιπετειωδώς από χέρι σε χέρι), στοιχεία που εντάσσονται και δραματικά στον αφηγηματικό κορμό. Μέσα σε ένα πλαίσιο στο οποίο ελέγχονται όλες οι θεματικές και ισορροπούνται οι εξωτερικές αντιφάσεις, η Pinell χάρη και στην ζωτική ενέργεια της ηρωίδας της καταφέρνει να μας παραδώσει μια ταινία τόσο αυθεντική και γκροτέσκα που θα μπορούσε να βγαίνει κι από ένα reality.
Φεστιβάλ Καννών (Quinzaine des cinéastes) 2026
