του Kilian Armando Friedrich
(κριτική: Ζωή- Μυρτώ Ρηγοπούλου)
b_505X0_505X0_16777215_00_images_2526_i-understand-your.jpeg

Στην εταιρεία καθαρισμού που δουλεύει χρόνια η 59χρονη Χάικε έχει θέση καλή ως υπεύθυνη προσωπικού και διαχείρισης επικοινωνίας, οι πιέσεις, όμως, που της ασκούνται είναι ασφυκτικές, οι ρυθμοί φρενήρεις και τα παράπονα όλων αυξανόμενα – απ’ τους πελάτες και το αφεντικό, μέχρι το προσωπικό και τον υπερεργολάβο τον οποίο έχει ήδη δυσαρεστήσει. Η Χάικε δουλεύει πολύ και κατορθώνει να βρίσκει λύσεις, η στάση της, όμως, δεν είναι απόλυτα έντιμη προς καμία πλευρά. Σ’ αυτό το μαγγανοπήγαδο της δουλειάς που έχουν όλοι (ή σχεδόν όλοι) ζευτεί, όμως, η προδοσία μπορεί να έρθει από παντού, όπως θα διαπιστώσει πολύ σύντομα κι η ίδια…
Κοινωνικοπολιτική ταινία και συμπεριφοριστικό πορτρέτο ατόμου μαζί, έτσι όπως δρα σε συγκεκριμένες συνθήκες, άμεσο και με ξεκάθαρη οπτική το I understand your displeasure/ Ich verstehe Ihren Unmut, σκηνοθετικό ντεμπούτο του Kilian Armando Friedrich, δεν ψυχολογικοποιεί τους διαλόγους ή τους ήρωες, παρά καθιστά μ’ ακρίβεια και δύναμη, το ρυθμό της αφήγησης και το τέμπο της κίνησης, ως τα βασικά μέσα έκφρασης και κριτικής ενός αλλοτριωτικού κι εκμεταλλευτικού συστήματος εργασίας.  Ο θεατής μπορεί να νοιώσει ανά στιγμές αντίδραση ή δυσαρέσκεια, έτσι όπως σαν την ηρωίδα δεν θα χαλαρώσει ούτε αυτός σχεδόν μέχρι το τέλος της ταινίας. 
Η κάμερα δεν αφήνει τη Χάικε απ’ τα μάτια της, ακολουθώντας την συνήθως από λίγα βήματα πίσω ή πλάγια, σαν να θέλει να μας κάνει κρυφούς μάρτυρες των όσων γίνονται και να μας αποδώσει και την αντίστοιχη ευθύνη και ταυτόχρονα να μας καταδείξει μέσα απ’ τη συνεχή βιασύνη και τη μονότονη επαναληψιμότητα των κινήσεών της, την αλλοτρίωση που το αδηφάγο καπιταλιστικό εργασιακό σύστημα επιφέρει στον εαυτό και στις σχέσεις των ανθρώπων. Ο θεατής δύσκολα θα ταυτιστεί μαζί της ή θα την συμπαθήσει, όχι τόσο για τη στάση της, που είναι εν πολλοίς κατανοητή, όσο για το τρομακτικό της μη ύπαρξής της, για το πώς δηλαδή καθίσταται οικειοθελώς μη πρόσωπο κι αντί για άνθρωπο του θυμίζει πιο πολύ εξάρτημα μηχανής, σαν αυτά που βλέπαμε στο Μοντέλο του Σφήκα. Η αναφορά δεν είναι τυχαία μια κι ο Friedrich μοιάζει να ασκεί μαρξιστική κριτική στον τρόπο που ο καπιταλισμός κι οι διαδικασίες του αποξενώνουν το άτομο, απ’ το προϊόν εργασίας του κι απ’ τον εαυτό του καθιστώντας το προϊόν αναλώσιμο, όπως αναλώσιμους μαθαίνει κι αυτό να θεωρεί και τους ανθρώπους τριγύρω. Για να το καταδείξει η αφήγηση εσκεμμένα, σχεδόν μέχρι το τέλος της, αποστερεί την πρωταγωνίστρια όπως και τον εαυτό της από κάθε στοιχείο γοητείας και χιούμορ ακόμα και σε επίπεδο χρωμάτων και σκηνικών κι αυτό δεν θα αρέσει ίσως σε κάποιους θεατές, εξυπηρετεί όμως το σκηνοθετικό στόχο.
Η κοινωνική του κριτική κι ο ρεαλισμός, αλλά κι ο τρόπος που κεντράρει τ’ αφηγηματικά του ζητούμενα γύρω από μια ηρωίδα, κάνουν το I understand your displeasure να συγγενεύει και να έχει επηρεαστεί αρκετά απ’ το πολιτικοκοινωνικό σινεμά των αδελφών Νταρντέν και του Λόουτς, χωρίς, όμως, να έχει τη δύναμη ή τη διάθεση να κερδίσει το θεατή με τον ίδιο τρόπο. Η τρυφεράδα των Νταρντέν λείπει εδώ, το ίδιο κι η αποδεκτική στάση του Λόουτς, προς το τέλος, όμως, όσο η Χάικε βρίσκει τον εαυτό της και ζητά κάτι διαφορετικό, θυμίζοντας μάλλον πια ηρωίδα του Μάικλ Λι, όλα αυτά ξαναβρίσκονται, κι αποκαθίσταται η χαμένη της σύνδεση με το θεατή της.  
H Sabine Thalau είναι μια εξαιρετική Χάικε, που φέρει, επάξια στους ώμους της, όλο το βάρος μιας ταινίας, που κατ’ ουσία στηρίζεται στην παρουσία της. Ως αντίπαλο δέος κι απόδειξη πως με αλληλεγγύη κι αγώνα η ελπίδα δεν χάνεται, πολύ καλή στα σύντομα περάσματά της η Μίνα της Nigyar Velagic – σε μια ταινία των Νταρντέν ή του Λόουτς αυτή θα ήταν μάλλον κι ο πρωταγωνιστικός ρόλος. Τέλος, ιδιαίτερα σημαντική για τις ισορροπίες της ταινίας η Τάτζα της Nada Kosturin που επιφέρει δια του ρόλου της -αθέλητα ή μη- μια βεμπερική ρωγμή στο μαρξιστικό σκεπτικό της ταινίας.  Η αιτιότητα αποδεικνύεται χάρη σ’ αυτήν περίπλοκη και μη γραμμική καταδεικνύοντας ταυτόχρονα πως άτομα που ανήκουν στην ίδια τάξη θεωρητικά δεν σημαίνει ότι θεωρούν και τους εαυτούς τους το ίδιο. Το γεγονός ότι παρ’ όλα αυτά, έστω κι ακόμα μόνο ως προοπτική, οι εργαζόμενοι βρίσκουν χώρο -εξωτερικό κι εσωτερικό- για να συνυπάρξουν και να κάνουν σχέδια όλοι μαζί μοιάζει τελικά και το πιο αισιόδοξο μήνυμα της ταινίας. 

Panorama/ Berlinale 2026