(Al Mahattah)
της Sara Ishaq
(κριτική: Καλλιόπη Πουτούρογλου)
b_505X0_505X0_16777215_00_images_2526_station.jpeg

Κάπου στα ερημικά υψίπεδα της Υεμένης, ένα παλιό πρατήριο καυσίμων δεσπόζει σαν περιτειχισμένο κάστρο. Η σκονισμένη πινακίδα του με τίτλο «Η βασίλισσα του Σαβά : Μόνο γυναίκες» καταμαρτυρεί ότι στο παρελθόν είχε γνωρίσει καλύτερες μέρες. Μια επιγραφή τώρα καθορίζει τους κανόνες: «Όχι άνδρες, όχι όπλα, όχι πολιτική». Βρισκόμαστε σε μια καθαρά γυναικεία επικράτεια, εντός μιας χώρας βυθισμένης σε μια από τις πιο σφοδρές, πολύπλοκες και παρατεταμένες εμφύλιες συγκρούσεις του 21ου αιώνα. Η γυναικεία παρουσία κάνει δυναμικά την εμφάνισή της από την προλογική σκηνή. Μια μικρή ομάδα γυναικών διαδηλώνει για νερό, ηλεκτρικό, λαϊκή αφύπνιση και εναντίωση στη διαφθορά. Ενώ στους τίτλους έναρξης ο θεατής ενημερώνεται συνοπτικά για αυτό που υπήρξε κάποτε η χώρα της Υεμένης : ένα πολύβουο και οικονομικά ανθηρό σταυροδρόμι πολιτισμών με εύφορη γη και ακμάζουσες πόλεις, που οι υποκινούμενοι από εσωτερικές  και εξωτερικές δυνάμεις πόλεμοι το μετέτρεψαν σε ένα απέραντο πεδίο μαχών, έναν κρανίου τόπο. Με τους άντρες σταθερά απόντες λόγω των μακροχρόνιων πολέμων οι γυναίκες λειτουργούν εδώ ως ο μοναδικός κοινωνικός ιστός.
Αντλώντας έμπνευση από πραγματικά γεγονότα, η υεμενικής και σκωτσέζικης καταγωγής Sara Ishaq, προερχόμενη από τον χώρο του ντοκιμαντέρ (υποψήφια για Όσκαρ το 2012 για το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ της «Karama Has No Walls»), θέτει στο επίκεντρο της πρώτης της ταινίας μυθοπλασίας ένα βενζινάδικο, σε μια απομονωμένη και κατεστραμμένη από τον πόλεμο περιοχή, ακολουθώντας κατά πόδας τη νέα και δυναμική του ιδιοκτήτρια. Η Layal, που ζει με τον μικρό της αδελφό στο παρακείμενο σπίτι που κληρονόμησε από τον πατέρα της, αγωνίζεται όχι μόνο να περισώσει την οικογενειακή επιχείρηση εν μέσω μιας σοβαρής οικονομικής κρίσης αλλά και να προστατέψει τον δωδεκάχρονο  Laith από τις στρατολογικές ορέξεις της τοπικής κυβέρνησης. Με σκληρή δουλειά, θετική ενέργεια και αισιοδοξία η Layal έχει καταφέρει να μετατρέψει την εσωτερική αυλή του πρατηρίου της σε έναν μικρό παράδεισο, μια όαση αναψυχής αλλά και ασφαλές καταφύγιο όχι μόνο για τον αδελφό της αλλά και για τις γυναίκες της περιοχής. Όταν όμως η πίεση για την υποχρεωτική στράτευση του Laith γίνεται ασφυκτική, η χαμογελαστή οικοδέσποινα έρχεται αντιμέτωπη με ένα μεγάλο δίλημμα. Η απροσδόκητη έλευση της εδώ και χρόνια αποξενωμένης αδελφής της, περιπλέκει την κατάσταση, εκθέτοντας την τριμελή οικογένεια σε ακόμα μεγαλύτερους κινδύνους.
Κρατώντας για την ηρωίδα της τον πρωταγωνιστικό ρόλο, η ταινία κινείται ταυτόχρονα σε πολλαπλά παράλληλα σύμπαντα, μικρότερα αλλά δραματουργικά εξίσου σημαντικά. Η Layal είναι σίγουρα η βασίλισσα αυτής της εσωτερικής αυλής των θαυμάτων που κατακλύζεται από φως και έντονα χρώματα και περιβάλλεται από μια ζωτική ενέργεια, σχεδόν μεταδοτική. Είναι εδώ που το χιούμορ, τα πειράγματα και οι μικρές στιγμές χαράς αλαφραίνουν την τραγικότητα των περιστάσεων. Η σκηνοθέτρια εγκιβωτίζει πολλές μικρές ιστορίες εντός του περιχαρακωμένου αυτού χώρου, εμπλουτίζοντας συναισθηματικά την αφήγηση και δημιουργώντας μια πολυπρόσωπη τοιχογραφία χαρακτήρων. Παράλληλα, με ένα διαδοχικό μοντάζ, σύντομες αλλά καθοριστικές ιστορίες που διαδραματίζονται εκτός των τειχών, προωθούν την αφήγηση και εντείνουν την αγωνία του θεατή, απεικονίζοντας με  νατουραλιστικό τρόπο την διαρκή ανασφάλεια και τον παραλογισμό που διέπουν την περιοχή. 
 «Εδώ είμαστε όλες αδελφές», αναφωνεί η Layal απευθυνόμενη στη γυναικεία ομήγυρη, σε μια στιγμή κορύφωσης της έντασης και στη φράση αυτή συνοψίζεται όλο το νόημα μιας ταινίας που υμνεί με εξαιρετική δύναμη και ζωντάνια την αδελφότητα και αλληλεγγύη αυτών των γυναικών, την ενδυνάμωση και αντίστασή τους απέναντι σε ένα αυταρχικό καθεστώς. Γιατί παρά τις φυλετικές διαφορές, τις θρησκευτικές διαιρέσεις  και συγκρούσεις που αντικατοπτρίζονται εύστοχα και στον μικρόκοσμο του βενζινάδικου, ο εχθρός είναι κοινός, κάτι που η Sara Ishaq δεν παραλείπει να μας το υπενθυμίζει συνεχώς. 
  
Φεστιβάλ Καννών (Semaine de la Critique) 2026