(Το μεγαλείο)
του Paolo Sorrentino
(κριτική: Θόδωρος Σούμας)
b_505X0_505X0_16777215_00_images_2526_grazia-2.jpg

Η ξεχωριστή ταινία του μάλλον καλύτερου, ενεργού σύγχρονου Ιταλού σκηνοθέτη, του Π.Σορεντίνο, «La grazia» (ελληνικός τίτλος «Το μεγαλείο») είναι μια ιδεολογικοπολιτική «ταινία του δημιουργού» που συλλογάται και σχολιάζει το ιταλικό κοινωνικοπολιτικό παρόν και σύστημα. Το φιλμ μας παρουσιάζει, με εξαιρετικό οπτικοακουστικό στυλ όπως όλο το έργο του Πάολο Σορεντίνο, την πορεία ενός μετριοπαθούς και λογικού Ιταλού προέδρου της Δημοκρατίας, το τελευταίο διάστημα πριν λήξει η θητεία του. Ο Σορεντίνο έχει εμπνευστεί χαλαρά από τον κεντρώο, φιλελεύθερο και προοδευτικό σημερινό Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Ματαρόλα, έναν δημοκράτη, διαπρεπή νομικό όπως στην ταινία, που βοήθησε να ξεπεραστούν αρκετές πολιτικές κρίσεις.
Τον πρόεδρο ερμηνεύει υπέροχα ο μεγάλος Ιταλός ηθοποιός Τόνι Σερβίλο, που κατορθώνει πάντοτε να είναι πολύ εκφραστικός με λιγοστές κινήσεις και διαφοροποιήσεις στις εκφράσεις και μούτες του προσώπου του, με έναν αξιοθαύμαστο απλό τρόπο, με σχεδόν μινιμαλιστική έκφραση, μα και μεγάλη εσωτερική δύναμη κι εντονότατη υπαρξιακή παρουσία. Είναι ένας ογκόλιθος λιτής, ζωντανής έκφρασης και συνατής φυσικής ύπαρξης στον χώρο.
Το σημαντικό επίτευγμα του Πάολο Σορεντίνο είναι πως δεν περιορίζεται στην πολιτική διάσταση των απόψεων και των ενεργειών του προέδρου. Μα επεκτείνεται με διεισδυτικότητα, εξυπνάδα κι ευαισθησία και στην κρυφή, προσωπική, ηθική, ακόμη και ερωτική πλευρά του Προέδρου...
Ο Σορεντίνο μπορεί ίσως να κατηγορηθεί για εφετζής, για φορμαλιστής και τσαρλατάνος του σινεμά (όπως στο παρελθόν είχε κατηγορηθεί κι ο Φελίνι -τον οποίο καταφανώς θαυμάζει- από ορισμένους δογματικούς μαρξιστές). Οι μόνοι καλοί Ιταλοί σκηνοθέτες δεν είναι προφανώς οι παλιοί Παζολίνι, Αντονιόνι, Βισκόντι κ.α... Υπάρχουν βέβαια σήμερα κι οι Μορέτι και Μπελόκιο, κ.α., π.χ. οι Ματέο Γκαρόνε (βλ. “Dogman”), Άλις Ρορβάχερ, Τζ.Τορνατόρε, Ντανιέλε Λουκέτι κ.λπ... Δεν μπορούμε όμως να μείνουμε στο χθες... Οι απόψεις φυσικά διίστανται... Ίσως όμως δεν είναι κακό να είναι κανείς "απατεώνας", τσαρλατάνος στο σινεμά, όπως ήταν π.χ. ο Ραούλ Ρουίζ ή ο Φεγιάντ κι ο Μελιές, ο προαναφερθείς Φελίνι, ο Ντίνο Ρίζι, ο Όρσον Ουέλς, ο Γκριναγουέι, ο Μπαζ Λούρμαν κ.α.... Οι εξτραβαγκάντσες του Σορεντίνο έχουν μεγάλο ενδιαφέρον, όπως και τα φιλμ μυθοπλασίας που γύρισε για τους Ιταλούς πολιτικούς, τρία φιλμ για τον Μπερλουσκόνι, ένα για τον Αντρεότι και ένα ας πούμε σχετικό με τον Ματαρέλα. Το «La grande bellezza» έχει έντονη μορφική οπτικοακουστική ομορφιά που με συνεπήρε!