της Zuzana Kirchnerova
(κριτική: Καλλιόπη Πουτούρογλου)
b_505X0_505X0_16777215_00_images_2425_caravan-2.jpg

Μια μητέρα μιλά ψιθυριστά στον έφηβο γιο της. Τον καθησυχάζει. Του λέει να μη φοβάται. Είναι καλοκαίρι κι από το παράθυρο ακούγεται ο ήχος της θάλασσας, ενώ το φως που τρυπώνει στο δωμάτιο δίνει μια διάσταση στον χώρο σχεδόν ονειρική. Η πραγματικότητα ωστόσο κάθε άλλο παρά ιδανική είναι. Η Esther που έχει έρθει με το τροχοκινούμενό της στην Ιταλία από την Τσεχία, φιλοξενούμενη στο πολυτελές σπίτι παλιών φίλων, είναι τώρα σχεδόν ανεπιθύμητη, αφού μαζί της κουβαλάει τον αγαπημένο της David,  που έχει σύνδρομο Down. Μέσα σε τεταμένη ατμόσφαιρα και κλίμα λεπτών ισορροπιών, μία απρόβλεπτη έκρηξη του αγοριού θα φέρει την ανατροπή στην ηρεμία των καλοκαιρινών τους διακοπών και θα τους βγάλει βιαστικά στον δρόμο, σε ένα περιπετειώδες ταξίδι προς τον ιταλικό νότο.
Έχοντας στο επίκεντρο μια γυναίκα με πείσμα και πάθος για τη ζωή, κουρασμένη ωστόσο από την πολύχρονη φροντίδα ενός παιδιού με αναπηρία, η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Zuzana Kirchnerova συνιστά μια κλασική ταινία δρόμου με έντονο το στοιχείο της περιπλάνησης, που ξεχωρίζει για την ειλικρίνεια και την τρυφερότητά της. Στον πυρήνα της σταθερό σημείο αναφοράς ο βυθισμένος στον κόσμο του David, σιωπηλός αλλά ορατός με το βλέμμα και τις  επιθυμίες του, αφετηρία και  κατάληξη κάθε ενδόμυχης σκέψης και ενέργειας της μητέρας του. Η ταινία κινείται γύρω από αυτόν με τρόπο διακριτικό και χαμηλόφωνο. Γωνίες λήψης που καταγράφουν το περιβάλλον μέσα από την ματιά του αγοριού, σκιές και σχήματα θολά που ξεγλιστράνε και παίρνουν σταδιακά μορφή, ενώ η κάμερα εστιάζει συχνά σε επιφάνειες και μέλη του σώματος μέσα από το υποκειμενικό βλέμμα του παιδιού. Το τρίτο πρόσωπο που θα εισβάλει δυναμικά στην πορεία της διαδρομής θα γίνει καταλύτης στην αφηγηματική εξέλιξη, αφού οι δεσμοί που δημιουργούνται τώρα αλλάζουν όχι μόνο το εξωτερικό αλλά και το συναισθηματικό τοπίο της κλειστής στο τροχόσπιτο μονογονεϊκής οικογένειας. Είναι η Zuza, πνεύμα ατίθασο αλλά γενναιόδωρο που θα ξυπνήσει σε μητέρα και γιο την καταπιεσμένη αγάπη για ελευθερία.
Ακολουθώντας τις περιπέτειες των επιβατών του (εξαιρετικές οι ερμηνείες και των τριών), τις επιθυμίες τους, τις πρόσκαιρες τρέλες αλλά και τις βαθιές απογοητεύσεις τους, το Caravan διασχίζει τους παραθαλάσσιους  δρόμους μιας low- badget τουριστικής Ιταλίας, παραδομένης στη φθηνή ψυχαγωγία και την ιδιωτικοποίηση αλλά και τους επαρχιακούς δρόμους  μιας υπαίθρου που αγωνίζεται να επιβιώσει με κάθε μέσο. Οι ιστορίες που ξετυλίγονται στη διαδρομή του, αθώες ανάλαφρες, αισθησιακές ή και τραυματικές συνθέτουν το εναλλασσόμενο σκηνικό μέσα στο οποίο κεντρική ηρωίδα παραμένει πάντα η μητέρα. Τις δικές της απέλπιδες προσπάθειες και ενοχές διερευνά η ταινία, με ρεαλισμό αλλά και με τρόπους ποιητικούς που  καθορίζουν και το ύφος της. Μέσα από αμφιβολίες και παραπατήματα,  με θαυμαστή αφηγηματική οικονομία και συμπύκνωση η Kirchnerova, χρησιμοποιώντας το ανθρώπινο βλέμμα , όχι μόνο βυθίζει τον θεατή στον κλειστό κόσμο μιας δύσκολης γονεϊκότητας αλλά και στην  απελευθερωτική δύναμη  της αποδοχής της ίδιας της ζωής και των προκλήσεών της.

Φεστιβάλ Καννών (Un Certain Regard) 2025