(Πριν το τέλος)
του Matthias Glasner
(κριτική: Σωτήρης Ζήκος)

Αυτή, μάλιστα, είναι μια αληθινά μεγάλη ταινία, που αξίζει (να δεις) κάθε στιγμή από τα 180 λεπτά της αφηγηματικής της διάρκειας. Σαν να βλέπεις τρεις ταινίες, με βασικούς χαρακτήρες, τους δύο γονείς που πεθαίνουν, τον ήρεμο έως ψυχρό “συμβατικό” γιο τους Τομ και την αντισυμβατική και “αντί” γενικώς, κόρη τους Έλεν. Και στον πυρήνα αυτής της σύνθεσης, τόσο δραματουργικής όσο και μουσικής, επικρατεί μια επωδός οικογενειακής εμπλοκής -ζωής και θανάτου... Η σκηνή του αποκαλυπτικού διαλόγου μεταξύ του Τομ και της μητέρας του είναι αντάξια της αντίστοιχης σκηνής στη Φθινοπωρινή Σονάτα του Μπέργκμαν και θα την χειροκροτούσε ο Ίρβιν Γιάλομ για τη “δραματο-θεραπευτική” της πολυσημία.
Ο πρωτότυπος τίτλος της ταινίας είναι «Sterben» («Dying») που σημαίνει «Πεθαίνοντας» και είναι, εντός της μυθοπλασίας, ο τίτλος του μουσικού έργου που έχει συνθέσει ο καλύτερός του φίλος του μαέστρου Τομ, ο τόσο “επίμονος” παρεμβατικά στις πρόβες της ορχήστρας, Μπέρναρντ, ο οποίος εδώ και 20 χρόνια δηλώνει ότι θα αυτοκτονήσει.
Το λάιτ μοτίφ της ταινίας, τόσο δραματουργικά όσο και μουσικά, είναι ο ερχομός μιας νέας ζωής, είτε με μια εγκυμοσύνη είτε με μια ακόμη πρόβα (ορχήστρας) προσέγγισης ενός “δύσκολου” μουσικού έργου που προσπαθεί ν' αφουγκραστεί αυτό που εγκυμονεί στη σιωπή του ως το νόημα της ζωής “πεθαίνοντας” κάθε στιγμή.
Σαν αυτό που λέει η Χάνα Άρεντ: «Η ζωή του ανθρώπου στην πορεία της προς το θάνατο θα οδηγούσε αναπόφευκτα κάθε τι το ανθρώπινο στην κατάρρευση και στην καταστροφή, αν δεν υπήρχε η ικανότητα να διακόπτεται και να αρχίζει κάτι καινούργιο -ικανότητα η οποία ενυπάρχει στην πράξη ως διαρκής υπόμνηση ότι οι άνθρωποι, αν και είναι καταδικασμένοι να πεθάνουν, δεν γεννιούνται για να πεθάνουν αλλά για να αρχίσουν τη ζωή τους. [...] Το θαύμα που διαζώζει τον κόσμο, την σφαίρα των ανθρώπινων υποθέσεων, από την αναμενόμενη “φυσική” του κατάρρευση, είναι σε τελευταία ανάλυση το γεγονός της γέννησης, πάνω στο οποίο θεμελιώνεται οντολογικά η ικανότητα της πράξης.» (Από το βιβλίο της Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ / VITA ACTIVA)

Πριν το Τέλος / Sterben (Dying) του Ματίας Γκλάσνερ