(κείμενο: Θόδωρος Σούμας)

O "Ξένος" του Φρανσουά Οζόν είναι μια καλή, εύστοχη ταινία για την αποξένωση του ανθρώπου από τη σύγχρονη ζωή και για το υπαρξιακό κενό που καταλαμβάνει την ψυχρή ψυχή του. Ο Οζόν υπογραμμίζει την αντιρατσιστική κι αντιαποικιοκρατική διάσταση και έναν τονισμένο ερωτισμό, που δεν υπάρχουν στο μυθιστόρημα του Albert Camus, που επιμένει κυρίως στο παράλογο της ιστορίας και στο υπαρξιακό κενό του ήρωα, του Μερσό.
Γράφτηκε πως η διασκευή του Οζόν είναι πιστότερη από τη διασκευή του "Ξένου" που δημιούργησε ο μεγάλος Λουκίνο Βισκόντι το 1967. Είδα στο Youtube την ταινία και διαπίστωσα πως αυτό δεν ισχύει, ισχύει το αντίστροφο. Ο Βισκόντι είχε περιοριστεί από τη χήρα του Albert Camus και δεν είχε το ελεύθερο να παρεκκλίνει από το κείμενο του εμβληματικού υπαρξιακού μυθιστορήματος για το παράλογο της ζωής, της ύπαρξης, του κόσμου και της κοινωνίας. Η δική του ταινία είχε τα δικά της κινηματογραφικά προβλήματα. Ο κεντρικός ήρωας έτσι που τον υποδυόταν ο Μαστρογιάνι, εξέπεμπε μια κάποια αφέλεια, κάποια ανθρωπιά, αλλά και την προσωπική γοητεία του. 
Στον "Ξένο" του Οζόν ο ήρωας αποδίδεται ως πιο ψυχρός, καταθλιπτικός και αλλοτριωμένος, κάτι που το βρίσκω ορθότερο. Το ασπρόμαυρο βοηθάει σ' αυτό τον σκηνοθέτη. Επίσης ο Οζόν γεμίζει περισσότερο με φιλμικές δράσεις την ταινία του απ' ό,τι ο Βισκόντι, γιατί ο Οζόν παίρνει περισσότερη ελευθερία έναντι του κειμένου και το κάνει πιο κοινωνικό.
Ο Βισκόντι φτιάχνει ένα φιλμ πιο επίπεδο κινηματογραφικά. Γιατί στην προσπάθειά του να μείνει πιο πιστός, περιορισμένος όπως ήταν, δεν κατορθώνει να αποδώσει κινηματογραφικά την εσωτερικότητα του μυθιστορήματος, που είχε πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Ποια σκηνοθετική λύση μπορεί να βρεθεί απέναντι στη μυθιστορηματική πρωτοπρόσωπη αφήγηση; Το voice over, ο εσωτερικός μονόλογος του ήρωα στο φιλμ του Βισκόντι ήταν μια λύση. Ο Οζόν το χρησιμοπιεί λιγότερο, στο τέλος, μετά τη συζήτηση του Μερσό με τον ιερέα.
Για να κρίνουμε αυτά τα ζητήματα της μεταφοράς/διασκευής του "Ξένου" στο σινεμά, χρειάζεται να δούμε και τα δύο φιλμ, να τα σκεφτούμε περισσότερο και όχι απλά να αντιγράψουμε κάτι που έγραψαν προηγούμενοι σχολιαστές, ξένοι ή Έλληνες, γιατί μπορεί να ήταν λάθος... Ζητούνται κριτικοί.