ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΟΙ ΝΕΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ
Ο Μισέλ Δημόπουλος μιλά στον Γιάννη Φραγκούλη

Ξεκίνησε την καριέρα του ως κριτικός κινηματογράφου, συνεργάστηκε με διαφορετικούς εκδοτικούς οίκους για να συνεισφέρει τα μέγιστα στο ελληνικό κινηματογραφικό τοπίο όταν ανέλαβε καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Μέσα σε λίγα χρόνια κατόρθωσε να το κάνει διεθνές με αξιώσεις για να μπορούμε πλέον να μιλάμε για το Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, μάλλον κυρίως για αυτό. Ο λόγος για τον Μισέλ Δημόπουλο, για τον άνθρωπο που συνεργάστηκε άψογα με τον Δημήτρη Εϊπίδη και το υπόλοιπο προσωπικό του Φεστιβάλ, αλλά και με τους δημοσιογράφους και τους περισσότερους κινηματογραφιστές. Με τον Μισέλ Δημόπουλο μιλήσαμε κυρίως για το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Ερ: Έχετε ξεκινήσει την καριέρα σας ως κριτικός κινηματογράφου, στο περιοδικό "Σύγχρονος Κινηματογράφος". Διαλέγοντας τις ταινίες τι υπερισχύει, το βλέμμα του κριτικού ή του κινηματογραφόφιλου;

Απ: Αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα. Υπήρξα κριτικός κινηματογράφου για πολλά χρόνια στην Αυγή και στον Σύγχρονο και αλλού, αλλά ήμουν κριτικός ως κινηματογραφόφιλος. Η κινηματογραφοφιλία έθρεψε μια γενιά ανθρώπων που ασχολήθηκαν συστηματικά και με πάθος με το σινεμά. Μιλάω για την δεκαετία του ΄60 και μετά όπου βρισκόταν σε πλήρη άνθιση ο μοντέρνος κινηματογράφος ως ρεύμα και ταυτόχρονα αναπτυσσόταν ένας ουσιαστικός στοχασμός πάνω στον κλασικό κινηματογράφο. Αυτή ήταν η παιδεία του κινηματογραφόφιλου της γενιάς μου. Νομίζω, όμως, ότι αυτή η θεώρηση του κινηματογράφου κάπου έχει πια αλλοιωθεί και βρισκόμαστε τώρα σε μια περίοδο καμπής όπου οι αξίες αλλάζουν, δηλαδή οι παλιές αξίες αφήνουν τη θέση τους σε νεώτερες που όμως ακόμα δεν έχουν αποσαφηνιστεί. Είμαστε μπροστά σε μια νέα κατάσταση πραγμάτων κι όσον αφορά τον τρόπο παραγωγής ταινιών, κι όσον αφορά την αξιολόγηση των ταινιών, κι όσον αφορά τον ρόλο των Φεστιβάλ.

Ερ:Βλέπουμε ότι το 8ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έχει ωριμάσει, έχει βρει τον δρόμο του. Μέσα σε αυτό το πεδίο των ανακατατάξεων, σε διεθνές επίπεδο, που τοποθετείτε το στίγμα του;

Απ: Πριν από οκτώ χρόνια είχαμε κάνει την πρότασή για ένα Διεθνές Φεστιβάλ στην Θεσσαλονίκη, είχα επικεντρώσει την ταυτότητά του στον χώρο του λεγόμενου νέου κινηματογράφου, των νέων δημιουργών, του νέου αίματος. Πιστεύω ότι τότε είχαμε κάνει μια σωστή επιλογή διότι από ότι φαίνεται ο κινηματογράφος οδηγείται πια σε μια καθολική υπεροχή του κυρίαρχου μοντέλου του αμερικάνικου σινεμά. Ωστόσο υπάρχουν δημιουργοί, παραγωγοί και εθνικές σχολές που αποκλίνουν από αυτό το μοντέλο και παλεύουν να ενισχύσουν μια άλλη, διαφορετική άποψη για το σινεμά. Κάνοντας την επιλογή μας πιστέψαμε πως αυτή είναι η άποψη που αφορά ένα Φεστιβάλ κινηματογράφου που επιμένει να πιστεύει ότι το κινηματογραφικό έργο μπορεί να είναι ακόμα έργο τέχνης και όχι μόνο εμπορικό προϊόν για ψυχαγωγία. Αυτή ήταν η φιλοσοφία μας και στο πέρασμα των χρόνων τηρήσαμε την υπόσχεσή μας. Δεν είναι πια τόσο εύκολο βέβαια γιατί μας πλημμυρίζει ο mainstream κινηματογράφος και η κατάσταση χειροτερεύει διαρκώς.

Ερ:Πιστεύετε ότι δημιούργησε ένα κλίμα και έφτιαξε, τουλάχιστον στην Θεσσαλονίκη, κάποιους κινηματογραφόφιλους; Στη Θεσσαλονίκη βλέπουμε ότι αυτές οι ταινίες έχουν κάποια "εμπορικότητα".

Απ: Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης διαθέτει μια δυναμική που λειτουργεί ανεξάρτητα από τις ταινίες που προγραμματίζει. Η επιτυχία ενός φεστιβάλ δεν είναι μόνο η επιτυχία του προγράμματος ή της οργάνωσής του: δημιουργεί βασικά ένα φεστιβαλικό κλίμα, ένα ιδιαίτερο πλέγμα που τελικά λειτουργεί εις όφελος ακόμα και των πιο αντιεμπορικών ταινιών.

Ερ: Αλλά μεταφέρεται και αλλού, ταξιδεύει…

Απ: Εκεί είναι πιο δύσκολα τα πράγματα, είναι ένα πείραμα που αξίζει τον κόπο να το κάνεις έστω και αν τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα. Οι περιφερειακές εκδηλώσεις από την λάμψη του Φεστιβάλ κερδίζουν κάτι. Ακόμη δίνεις την ευκαιρία σε μερικές πόλεις που είναι υποβαθμισμένες πολιτιστικά να προβληθούν κάποιες ταινίες. Αυτό είναι κάτι το σημαντικό.

Ερ:Ο προγραμματισμός σας είναι να γίνονται εκδηλώσεις καθ΄όλη την διάρκεια του έτους.

Απ: Βεβαίως το Φεστιβάλ είναι κάτι το αυτοτελές, είναι ένα κοινωνικό γεγονός που έχει ημερομηνία αρχής και λήξης. Δεν φιλοδοξούμε να κάνουμε ένα Φεστιβάλ όλο τον χρόνο. Αυτό που προσπαθούμε είναι να διοργανώνουμε στην Θεσσαλονίκη, στις δύο αίθουσες (Ολύμπιον και Παύλος Ζάννας) και στην συνέχεια στην Αθήνα, στο Παλλάς, κινηματογραφικές εκδηλώσεις που έχουν "εκπαιδευτικό χαρακτήρα" όπως αφιερώματα σε σημαντικούς σκηνοθέτες (Φελίνι, Μπέργκμαν, Μπρεσόν και Μιζογκούσι που θα γίνει τον Ιανουάριο του 2000). Με τέτοια πολιτιστικά ανοίγματα ενισχύουμε, πιστεύω, τον κινηματογραφικό πολιτισμό που είναι πάρα πολύ σημαντικός και που τα τελευταία χρόνια υποφέρει και στην Ελλάδα και συμβάλουμε στην δημιουργία μια κινηματογραφικής παιδείας που θα επιτρέψει στο κοινό να εκτιμήσει καλύτερα και τις ίδιες τις ταινίες του Φεστιβάλ.

Ερ: Στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα οι ταινίες που προβάλλονται είναι αυτές που δεν έχουν πάρει βραβεία σε άλλα Φεστιβάλ;

Απ: Γενικώς αυτή είναι η άποψή μου: να δείχνω ταινίες που να μην έχουν βραβευτεί σε μεγάλα Φεστιβάλ. Τις επιλέγω συνήθως από τις παράλληλες εκδηλώσεις των Φεστιβάλ (μεγάλων και μη) και από ένα πολύ μεγάλο αριθμό ταινιών που φτάνουν στα γραφεία μας κάθε χρόνο από όλο τον κόσμο σε κασέτες. Πέρα από την καλλιτεχνική αξία των ταινιών η τελική επιλογή συνυπολογίζει και την προσέλευση, την διαφοροποίηση των ειδών, τις τάσεις, τα ρεύματα κ.λπ.

Ερ: Όσον αφορά το θέμα του market, δεν βλέπουμε μια σημαντική δραστηριότητα.

Απ: Δεν νομίζω ότι είναι ρεαλιστικό να στηθεί ένα market στην Ελλάδα. Προηγείται το MIFED, στην Ιταλία, τον Οκτώβριο, που είναι ένα τεράστιο market. Υπάρχει στην Αμερική και το AFM και τα δύο μεγάλα market στις Κάννες και το Βερολίνο. Τι θα πρόσθετε στην Θεσσαλονίκη; Αυτό όμως που παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον είναι ένα είδος "αγοράς" για τα Βαλκάνια που όπως ξέρουμε είναι μια ιδιαίτερα υποβαθμισμένη περιοχή σε επίπεδο κινηματογραφικής παραγωγής την τελευταία δεκαετία. Λόγω των δραματικών γεγονότων και των αλλαγών που συντελέστηκαν. Η Θεσσαλονίκη είναι ένα σημείο αναφοράς στα Βαλκάνια πια και θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κέντρο επαφών και συνεργασιών για τους επαγγελματίες της ευρύτερης περιοχής.